Ciekawostki z życia Marii Skłodowskiej-Curie

7 listopada mija 151 lat od narodzin najbardziej wpływowej kobiety w historii świata- Marii Skłodowskiej-Curie!

Już od dzieciństwa przejawiała nieprzeciętną inteligencję, czego dowodem była umiejętność czytania już w wieku 4 lat. Jednym z początków jej naukowej kariery było uzyskanie, jako pierwsza kobieta we Francji, stopnia doktora nauk ścisłych w dziedzinie „Badanie ciał radioaktywnych”. Kilka miesięcy po tym wydarzeniu, Polka wraz z mężem Piotrem Curie oraz Henrim Becquerei otrzymała Nagrodę Nobla z fizyki za odkrycie zjawiska promieniotwórczości. Już 8 lat później, Szwedzka Akademia przyznała Skłodowskiej drugą Nagrodę Nobla, tym razem w dziedzinie chemii, za odkrycie dwóch pierwiastków chemicznych, radu oraz polonu.

Skutkiem odkryć Marii Skłodowskiej-Curie było m.in. założenie przez nią Instytutu Radowego w Warszawie (obecnie Centrum Onkologii im. Marii Skłodowskiej-Curie), które było miejscem prowadzenia badań naukowych oraz leczenia chorych na nowotwory. Także, jako jedna z pierwszych kobiet, które uzyskały prawo jazdy, Maria była pomysłodawczynią ruchomych gabinetów radiologicznych, które pomagały w diagnostyce urazów żołnierzy podczas I wojny światowej.

W jaki sposób udało się Marii odkryć zjawisko promieniotwórczości oraz nowe pierwiastki?

Oto przepis na dwie Nagrody Nobla:

  • Maria wraz z mężem Piotrem Curie zauważyli, że blenda uranowa, czyli bogata ruda uranu jest czterokrotnie bardziej radioaktywna niż tlenki uranu
  • Z rudy uranu przygotowali próbki o największej promieniotwórczości, zawierające głównie bizmut i bar
  • Zbadanie tych próbek pozwoliło na odkrycie dwóch nowych pierwiastków, radu oraz polonu, a także umożliwiło rozwój nowej dziedziny chemii związanej z promieniotwórczością

Uzyskanie 0.1 g czystego chlorku radu wymagało trzyletniej pracy Marii oraz Piotra, a wyodrębnienie czystego radu wiązało się z kolejnymi 8 latami pracy!

Przełomowe odkrycie nowej dziedziny chemii wywołało początkowo szaleństwo na punkcie radu, wręcz promieniotwórczość stała się modna. Zaczęto produkować różne produkty zawierające rad tj.:  kosmetyki, leki, pasta do zębów, woda, farba a nawet radioaktywna czekolada! Produkowana przez niemiecką firmę Burk & Braun z Cottbus, w latach 1931-1936, poprzez reklamy zachwalany był nie tylko jej smak, jak i także właściwości regenerujące!

Popularnym produktem była także woda zawierająca dodatek radu, o nazwie Radithor. Jedna butelka tej niezwykłej wody zawierała 2 mg izotopu 226Ra i niewielkie ilości izotopu 228Ra. Jednakże, mimo początkowego zachwytu specyfikami zawierającymi nowo poznany pierwiastek, okazało się, że ze względu na swoją radioaktywność, jest on szkodliwy dla ludzkiego organizmu.

Obecnie potrafimy wykorzystać zjawisko promieniotwórczości w umiejętny sposób, w dziedzinach tj.: medycyna, czy badania naukowe. Z wykorzystaniem techniki diagnostycznej, o nazwie pozytonowa emisyjna tomografia komputerowa, wykorzystująca izotopy , możliwe jest wykrywanie nowotworów. Rozpady promieniotwórcze mogą też być źródłem energii, w elektrowniach jądrowych z 1 kg uranu można uzyskać tyle energii ile z 300 ton węgla.

Zuzanna Klim

Źródła: http://www.alleghenycemetery.com/images/newsletter/newsletter_XIII_1.pdf,

Vera Luisa „Nazywam się Maria Skłodowska-Curie”